اعنى آب كه از برودت بسته شود بايد دانست كه هرگاه هر واحدى ازينها صافى و روشن باشد و به چيزى ردى مختلط نبود لامحاله بصلاحيت قريب‌ست مگر آنكه كثيف‌تر از ديگر مياه صالحه باشد بنا بر تاثر او از برد قوى از آنست كه ضعيف العصب را ضرر كثير مىدهد و ليكن اگر آن را بجوشانند عود بصلاح مىكند زيرا كه طبخ كثافت از وى دور مىكند اما اگر جمد از مياه رويه باشد بديهىست كه او هم ردى بلكه اردء خواهد بود همچنين اگر از بخارات مواضع رويه باشد رداءت آن ظاهرست اين‌چنين ثلج و جمد را قطعا به آب مخروج نكند امّا اگر كوزهء پر آب درين نهاده سرد كند باك نيست فائده در بيان احكام آب‌هاى سرد و گرم واضح باد كه آب سرد معتدل المقدار موافق‌ترين آبهاست تندرستان را بهر آنكه معده را قوت مىدهد و اشتها مىانگيزد بنا بر تكثيف و جمع اجزاى معده و مانع صعود بخارات‌ست بدماغ زيرا كه از سورت برودت آن حرارت بخارات فرو مىنشيند پس از صعود بدماغ كه بمحاذات معده است باز مىماند و تعديل ماء بارد اعضا و اخلاط همچون تعديل هواى باردست مر روح را و آب سرد در منع غليان اخلاط و عفونت آن سريع الاثرست زيرا كه در رطوبات حرارت غريبه باعث عفونت آن مىشود و چون حرارت فرو نشيند انديشه عفونت نباشد لهذا اطبّا گفته‌اند كه در حمى كه از غليان ماده باشد اگر انديشهء حدوث آفتى باحشا نباشد فقط آب سرد علاج آن باشد امّا آب شديد البرد اعصاب را ضرر دارد و احشاء متورمه را نيز ضرر عظيم مىدهد و اين همه اوصاف كه در باب آب سرد مذكور شد مخصوص بدان آبست كه بالذات سرد شده باشد چنان كه آب شبينه و مانند آن نه آنكه و برادر برف يا شوره سرد كرده باشند كه اين آب بصفات آن نمىرسد غسل به آب سرد و اغتسال به آب سرد در فصل حار محرورى مزاج را معاون قوت‌ست و حافظ حرارت غريزى و مقوى جلد لهذا اكثرى از امراض جلديه را نفع مىبخشد و منع تداخل هواى عفنيه باندرون مسامات مىنمايد از آنست كه در ايّام و با غسل به آب سرد پسنديده‌اند اما حرارت كه از كثرت غسل به آب سرد پديد آيد بنا بر اثر ارضىست كه از تسديد مسام مىشود بيان آب گرم و آب گرم كه به آتش گرم شده باشد يا بآفتاب احكام آن مختلف مىباشد پوشيده نماند كه نوشيدن آب گرم